Click Here to View Posts from Facebook
Public Statement in Defence of the Kirpan and Sikh Articles of Faith![]()
![]()
We are deeply concerned by attempts to link an isolated criminal act to the Sikh article of faith known as the Kirpan. Such comments show a lack of understanding of Sikh belief, Sikh discipline, and the sacred responsibility attached to the Kirpan.![]()
![]()
For Sikhs, the Kirpan is not an object of aggression, anger, or personal revenge. It is one of the five articles of faith mandated for every Amritdhari Sikh by Guru Gobind Singh Ji, the Tenth Guru of the Sikhs. These articles are carried as part of a disciplined spiritual life rooted in prayer, self-control, humility, service, and responsibility. The Sikh ideal is that of the Sant-Sipahi — the saint-soldier — a person who lives with devotion, controls their vices, avoids intoxicants and wrongful conduct, and stands up for the protection of the weak and innocent.![]()
![]()
The Kirpan represents the duty to defend righteousness and protect those in genuine need, such as someone being attacked, oppressed, or abused. It is not a tool for ego, intimidation, or violence. Any person who misuses a Kirpan, or any object, in anger or criminal conduct acts against Sikh teachings and against the very purpose of the Kirpan.![]()
![]()
Recent incident in U.K. (Henry Nowak case) did not happen because of the Kirpan. Violence is caused by an individual wrongdoing, not by Sikh faith. Knives, scissors, and many ordinary household objects are misused far more commonly, yet society does not blame entire communities for those objects. In the same way, one person’s alleged or proven misconduct must not be used to target the Sikh community or undermine a sacred religious practice.![]()
![]()
Britain and the Sikh community have shared historical relations for more than 200 years, and Sikhs have lived in Britain for well over a century. They have contributed to British society, served in its institutions, built families and businesses, and sacrificed their lives in both World Wars. Sikh soldiers served with their articles of faith, including the Kirpan, while fighting bravely under difficult conditions. Their service and sacrifice should not be forgotten because of one incident involving one individual.![]()
![]()
It is also important to understand that appearance alone does not prove that someone is living according to Sikh discipline. A person may look Sikh externally, but if they do not live according to Sikh values, discipline, humility, and responsibility, their actions cannot be used to define Sikh teachings or the Sikh community.![]()
![]()
Sikhs pray daily for the welfare of all humanity: Sarbat da Bhala. Sikhs believe in treating humanity as one family and standing for justice, compassion, and peace. Spreading fear or hatred against a religious minority does not create safety; it creates division and misunderstanding.![]()
![]()
We therefore urge the public, media, and political figures to speak responsibly. Criminal acts should be addressed as criminal acts. They should not be turned into political propaganda against the Sikh community or used to attack the religious rights and sentiments of Sikhs.![]()
![]()
The Kirpan is a sacred article of faith. Its true meaning is protection, restraint, responsibility, and service — not violence.![]()
![]()
– Khalsaspirit Team![]()
![]()
(Image courtesy: www.empirefaithwar.com)
This content isn’t available right now
When this happens, it's usually because the owner only shared it with a small group of people, changed who can see it or it's been deleted.
ਤੀਜੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਹੀਦ ਨਿਧੜਕ ਯੋਧੇ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾਗਮ ![]()
![]()
1 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਜੂਨ 1984 ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਮਾਗਮ ਗੁ.ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਸਾਹਿਬ, ਕੀਰਤਨ ਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਜਲੀ ਦਿੱਤੀ । ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ , ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਖਿਆਲਾ, ਸਤਵੰਤ ਸਿੰਘ, ਮਹਾਂਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੁਲਤਾਨਵਿੰਡ, ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਬੀਬੀ ਮਨਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ![]()
![]()
ਉਪਰੰਤ ਸੰਗਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਖੇ ਵੀ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਭਾਈ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਝੰਝੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਨਮਿਤ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਜੱਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਖੰਡਾ, ਭਾਈ ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ, ਜਥੇਦਾਰ ਹਵਾਰਾ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਾਪੂ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਜੈਅ ਸਿੰਘ ਮੀਤ ਮੈਨੇਜਰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਪ੍ਰੋ. ਬਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਮਾਸਟਰ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਰਾਤਾ ਦਵਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਬੱਬਰ ਸ਼ਹੀਦ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
Sikh Nation Speaks Out Against Vickrum Digwa's Heinous Crime![]()
![]()
The Sikh Sangat around the world, is deeply saddened and disturbed by the tragic murder of Henry Nowak and the immense pain suffered by his family. Every sincere Sikh offers heartfelt condolences to Henry’s parents, siblings, relatives, and friends. No words can undo this loss.![]()
![]()
As Sikhs, we must clearly state that the actions of Vickrum Singh Digwa do not represent Sikh teachings, Sikh values, or the wider Sikh community. The court found that he murdered an unarmed young man, misled the police, falsely placed blame on the victim, concealed evidence, and abused the religious and legal privilege associated with carrying a Kirpan. These actions are completely against Gurmat, against the maryada of the Kirpan, and against basic humanity.![]()
![]()
The Kirpan is a sacred article of faith, not a weapon of anger, ego, pride, intimidation, or personal revenge. It represents protection of the innocent, discipline, humility, courage, and responsibility. The privilege given to Sikhs to carry a Kirpan in public is built upon trust, restraint, and religious discipline. Misusing this privilege for violence is a grave betrayal of Sikhi and causes harm not only to the victim and their family, but also to the reputation and safety of innocent Sikhs everywhere.![]()
![]()
This case has brought shame, concern, and unwanted scrutiny upon the Sikh community in the U.K. and beyond. It has also created a risk of backlash against innocent Sikhs who had nothing to do with this crime. We urge the public not to blame the wider Sikh community for the criminal actions of one individual. At the same time, we urge every Sikh household, Gurdwara, youth group, and community leader to educate young people clearly about the true meaning, maryada, and legal responsibility of carrying a Kirpan.![]()
![]()
We humbly request and advise the Sangat:![]()
![]()
* Do not misuse Sikh identity, Baana, Dastaar, Kirpan, Shastar, or religious language to justify violence.![]()
![]()
* Do not carry any Shastar or Kirpan with ego, aggression, anger, or any intention to intimidate others.![]()
![]()
* Never lie to authorities, especially in a matter involving injury or loss of life.![]()
![]()
* Always call emergency services immediately when someone is injured.![]()
![]()
* Teach Sikh youth that true Sikh bravery is rooted in truth, compassion, restraint, humility, and defence of the innocent — not anger, pride, or personal revenge.![]()
![]()
* Gurdwaras and Sikh organisations should provide clear guidance on Kirpan maryada, legal responsibilities, and respectful conduct in public.![]()
![]()
This tragedy should be a wake-up call. The Sikh community must stand firmly with truth, justice, compassion, and accountability. We condemn the crime, reject any misuse of Sikhi, and pray for peace for Henry Nowak’s family and for the safety and wellbeing of all communities.![]()
![]()
May Guru Sahib give strength to the victim’s family, wisdom to the Sangat, and protection to all innocent people.![]()
![]()
-Khalsaspirit Team
ਸ੍ਰੀ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ 𝟰𝟬𝟬 ਸਾਲਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਸਮਾਗਮਾਂ 'ਚ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਵੱਲੋਂ ਰੈਣ ਸਬਾਈ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ।![]()
![]()
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਗਰੀ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ 400 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 1 ਮਈ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਰਮਤਿ ਸਮਾਗਮ ਉਲੀਕੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਮੌਰ ਕੀਰਤਨੀ ਸੰਸਥਾ 'ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ' ਵੱਲੋਂ ਉਚੇਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਗਿਆ।![]()
![]()
ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਮਈ 1626 ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਕਲਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਧੁਰਾ ਬਣਿਆ।![]()
![]()
400 ਸਾਲਾ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੌਕੇ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੈਣ ਸਬਾਈ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।![]()
![]()
ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀਵਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦਿਆਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਨੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪੰਥਕ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ' ਵੱਲੋਂ ਉਚੇਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਨਿਭਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਕੀਰਤਨ ਸੇਵਾ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਨਾਮਣਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਜਥਾ ਨਿਰੋਲ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਲੜ ਲਾਉਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।![]()
![]()
ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁ੍ਰੁ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਤਾਬਿਆ ਅੰਦਰ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਵਾਈ। ਰੈਣ ਸਬਾਈ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਭਾਈ ਨਿਰਵੈਰ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਦੀਪਇੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਬੀਬੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੌਰ, ਭਾਈ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸਿੰਘਾਂ-ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਨੇ ਰਸ-ਭਿੰਨਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਕੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਅਲੌਕਿਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਭਾਈ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਨਪੁਰੀ ਬਾਰੇ ਛਿੜੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ![]()
![]()
ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀ ਭਾਈ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਨਪੁਰੀ ਵਲੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥੇ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਜੋ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਜਿਸਤਰ੍ਹਾ ਸ਼ਬਦੀ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਉਹ ਸਾਰਥਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀ ਅਤੇ ਕਈ ਗੁਰਮਤਿ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਦੋ ਮਿੰਟਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਨ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਕੇ ਗਰਮਾ ਗਰਮ ਕਮੈਂਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਕਹਿ ਰਹੇ ਕਿ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਨਾਮੀ ਰਾਗੀ ਹੈ ਸੰਗਤ ਵਲੋਂ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ਜਾਪ ਕਰਕੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਕ ਬੀਬੀ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਾਗੀ ਨੂੰ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਲੈਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਪੜ ਲੈਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਫਿਰ ਬੈਠ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਆਦਿਕ। ਸ਼ਾਇਦ ਓਪਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਵੀ ਜਾਪੇ ਪਰ ਗੁਰਮਤਿ ਅਤੇ ਤੱਥ ਇਸਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਮਵਰ ਰਾਗੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਇੰਨਾਂ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ ਹੈ?![]()
![]()
ਇਸਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥੇ ਵਲੋਂ ਨਿਭਾਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਮਰਿਆਦਾ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ![]()
![]()
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਫੁਰਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਬੰਦੇ ਦਾ ਜੀਵਨ ਧ੍ਰਿਗ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਵੇਚਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਬੰਦਗੀ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸਦੀ ਫ਼ਸਲ ਨਾਲੋਂ ਨਾਲ ਉੱਜੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ![]()
![]()
ਧ੍ਰਿਗੁ ਤਿਨਾ ਕਾ ਜੀਵਿਆ ਜਿ ਲਿਖਿ ਲਿਖਿ ਵੇਚਹਿ ਨਾਉ ॥![]()
ਖੇਤੀ ਜਿਨ ਕੀ ਉਜੜੈ ਖਲਵਾੜੇ ਕਿਆ ਥਾਉ ॥ (ਪੰਨਾ ੧੨੪੫)![]()
![]()
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕੀਰਤੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਕਿਰਤ। ਕੀਰਤਨ ਤਾਂ ਸਗੋਂ ਰੂਹ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਹੈ:![]()
![]()
ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੁ ਤਿਨ ਭੋਜਨੁ ਚੂਰਾ ॥![]()
ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਸਤਿਗੁਰ ਪੂਰਾ ॥ (ਪੰਨਾ ੨੩੬)![]()
![]()
ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਵੇਚਣਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਭਜਨ ਬੰਦਗੀ ਦਾ ਉਜਾੜਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਅਨਿੰਨ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਧੰਧਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਕੇ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।![]()
![]()
ਭਾਈ ਸੱਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਬਲਵੰਡ ਜੀ ਜਦੋਂ ਮਾਇਆ ਕਰਕੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਆਕੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਸੰਗਤਾਂ ਨਿਰਬਾਣ ਕੀਰਤਨ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਦੇ ਆਤਮਿਕ ਲਾਹੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ![]()
![]()
ਨਿਰਬਾਣ ਕੀਰਤਨੁ ਗਾਵਹੁ ਕਰਤੇ ਕਾ ਨਿਮਖ ਸਿਮਰਤ ਜਿਤੁ ਛੂਟੈ ॥ (ਪੰਨਾ ੭੪੭)![]()
![]()
ਗੁਰੂ ਘਰ ਅੰਦਰ ਨਿਰਬਾਣ ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਹੀ ਪਹਿਲ ਹੈ। ਭਾਈ ਮਨਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਖੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਬੜੀ ਹੀ ਉੱਚੀ ਸੁੱਚੀ ਰੂਹ ਸਨ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਧਨੀ ਸਨ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ 1 ਲੱਖ ਮੋਹਰਾਂ ਭੇਂਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਭਾਈ ਮਨਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਔਰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ। ![]()
![]()
ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥੇ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤਾਂ ਕੀਰਤਨ ਭੇਟਾ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਸੰਨ 1910 ਦੇ ਲਗਭਗ ਉਹਨਾਂ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਸੰਗਤਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਰਤਨ ਭੇਟਾ ਦਾ ਢੇਰ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਤੱਕਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ। ਨਾਲ ਗਏ ਜੱਥੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਮਹੰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਹਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੀਰਤਨ ਭੇਟਾ ਦੀ ਮਾਇਆ ਗੁਰੂ ਕੀ ਗੋਲਕ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।![]()
![]()
ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ ਤਾਂ ਮੁੱਢ ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਪਿਛਲੇ 15-20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿੱਚ ਐਸੀ ਢਿੱਲ ਵਰਤੀ ਕਿ ਕੀਰਤਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਈ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਜਥੇ ਦੇ ਹੋਰ ਨਵੀਨ ਕੀਰਤਨੀਏ ਵੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਗੱਫੇ ਲੈਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਇੱਕਾ ਦੁੱਕਾ ਸਿੰਘ ਮਾਇਆ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਵਾਸਤੇ ਲੈਂਦੇ ਹੋਵਣ ਤਾਂ ਵੀ ਸਮਝ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਮੁੰਹੋ ਮੰਗ ਕੇ ਮਾਇਆ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨੀ ਕਿਸੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵੀ ਗੁਰਮਤਿ ਨਹੀਂ। ![]()
![]()
ਜੱਥੇ ਦੇ ਸਿੰਘ ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਬੜੇ ਹੀ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹਨ। ਬਾਰ ਬਾਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ। ਮਾਇਆ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਰਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਗਤਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਲਈ ਪੇਡ ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਵਾਹ-ਵਾਹ ਖੱਟੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸਮਾਗਮ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਮਰਿਯਾਦਾ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਜਥੇ ਅੰਦਰ ਕੀਰਤਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਸੰਗਤਾਂ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪ੍ਰਸਾਰ ਹਿਤ ਗੁਰਸਿੱਖ ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਮਾਇਕ ਬੋਝ ਨਾ ਪਵੇ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਣ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਵੀ ਸੰਗਤਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਧੰਧੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ। ਨਵੀਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਆਖੋ ਤਾਂ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੰਦਾ ਚੰਗਾ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸਮਾਗਮ ਵੀ ਅੱਡਰੇ ਕਰਨੇ ਹੀ ਠੀਕ ਸਮਝੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕੀਰਤਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਮੁਤਾਬਕ ਕੀਰਤਨ ਕੰਠ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ![]()
![]()
ਭਾਈ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਮੀ ਕੀਰਤਨੀ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਚਹੇਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦਾ ਹਰਬਾ ਵਰਤ ਕੇ ਜਥੇ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਕੀ ਜਾਣਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਸ੍ਰੀ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਤੇ ਵੀ ਭਾਈ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਕਈ ਚਹੇਤੇ ਵੀ ਨਾਲ ਰਲੇ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਫ਼ਤਿਹਗੜ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਜਥੇ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਬਖ਼ਸ਼ੀਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ। ਜਿਸਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਜੀ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਖ਼ਲਲ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਦਿੱਤਾ। ਸੋ, ਪਿਛਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੁਹਿਰਦ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਅੰਦਰ ਇਹ ਰੋਸ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੇਡ ਕੀਰਤਨੀਏ ਬੰਦ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਮਾਰਚ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੋਲੇ ਮਹੱਲੇ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਤੇ ਕੁਝ ਸਿੰਘਾਂ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਇਹ ਅਨਾਊਸਮੈਂਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਪੇਡ ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਨਾ ਦੇਣ। ਕਈ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਸਲੇ ਤੇ ਪੰਜਾਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਵਰਤਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ administrative issue ਹੈ ਔਰ ਜਥੇਦਾਰ ਜੀ, ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਕੱਢਣ। ਕਿਉਂਕਿ administrative ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਤਾਹੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਵੱਕਾਰ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਗਦੀ ਹੈ। ![]()
![]()
ਕਈ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੇਡ ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਨਾ ਹੀ ਸਮਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਡਲ ਹੋਰਨਾਂ ਥਾਂਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਲੋਂ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੰਪਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਡੇਰਾ। ਇਹ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦਾ ਉਹ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜਾਈ ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਇੰਨ ਬਿੰਨ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਜੱਥੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਹੀ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਜੁਗਤ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਕਾਬਲ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਅ੍ਰੰਮਿਤਸਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਆਦਿਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਗਮ ਗੁਰਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵਣ। ਇਸ ਵਖਤ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਸਿੱਖੀ ਫੈਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਗਾਂਹ ਹੋ ਕੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਸਦਕਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਨੇ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ, ਗਦਰ ਲਹਿਰ, ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ੧੯੭੮ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਾਕੇ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਵਾਸਤੇ ਚੱਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਹਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।![]()
![]()
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਸਮਾਗਮ ਆੁਇਆ ਤਾਂ ਉਥੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੇ ਪੇਡ ਕੀਰਤਨੀਏ ਨਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੋਂ ਅਸੀਸ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਇਕ ਸ੍ਰੀ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਸਾਹਿਬ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸਮਰਥਾ ਬਖਸ਼ਣ ਕਿ ਸਮਾਗਮ ਇਸ ਮਰਿਆਦਾ ਸਹਿਤ ਨਿਭ ਸਕਣ। ![]()
![]()
ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ ਕਿ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਮ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਖੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਾਈ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਇਸੇ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸਟੇਜ ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਿਆਣਪ ਵਰਤਦੇ ਤਾਂ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਦੇ। ਕੀ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਘੱਟ ਹੈ? ਸਿਰਫ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ ਹੈ? ਜਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਜਾਂ ਸਟੇਜ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਟੇਜ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਗੁਰੂ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਤੋਹੀਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਹੈ? ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਵਿੱਚ ਬਿਘਨ ਪਾਉਣਾ ਮਨਮਤੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿਸੇ ਗੁਰਸਿੱਖ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਇਸੇਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬਜਾ ਕਰਕੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਕੇ ਆਏ ਸਨ? ਉੱਥੇ ਕਰਕੇ ਵੀ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ, ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਵਾਲਿਆਂ ਟੰਗ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਸੀ। ![]()
![]()
ਖੈਰ! ਜੋ ਸਿੰਘ ਸਟੇਜ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋ ਉਹ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਈ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਾਜੇ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਟੇਜ ਸਕੱਤਰ ਇਹਨਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਤਾਂ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। “ਰੋਸੁ ਨ ਕੀਜੈ ਉਤਰੁ ਦੀਜੈ ਕਿਉ ਪਾਈਐ ਗੁਰ ਦੁਆਰੋ ॥” ਵਾਲੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਗਤ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ “ਵਾਹਿਗੁਰੂ” ਜਾਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਜਾਏ ਕਿ ਸਾਈਡ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਭਾਈ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਾਈਕ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਦੇ ਘਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ…ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੀ ਤਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਲੈਦੇ ਹਨ…ਆਦਿ। ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਅੰਦਰ ਨਿਰੀ ਹਉਮੇ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬੇਨਤੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਜੋ ਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਫ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆ ਬੇਨਤੀਆਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਬੀਬੀ ਜੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚੋਂ ਬੜੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ ਭਾਈ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੋ ਕੇ ਕਰਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਤੂੰ ਜੱਥੇ ਦਾ ਬੇੜਾ ਗ਼ਰਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ… ਬੱਚਾ ਬੱਚਾ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ… ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ![]()
![]()
ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਿੰਘ ਫਿਰ ਚੁੱਪ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਸਾਹਸ ਉਸ ਵਖਤ ਵਿਖਾਇਆ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਕਾਬਲੇ ਤਾਰੀਫ਼ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਈ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਚੱਲਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਖ਼ਲਲ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋ ਬੀਬੀ ਗਰਜੀ ਤਾਂ ਹੀ ਇਹ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਉੱਠੇ। ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖ ਹੀ ਲਿਆ ਹੈ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤੰਗ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਨਾ ਕਰੇ ਇਸਲਈ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਬਖ਼ਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਰੰਗਲੇ ਸੱਜਣ ਟ੍ਰਸਟ ਵਿਖੇ ਬੁਲਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਅੰਦਰ ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰੋਪਾ ਬਖਸ਼ਿਆ।![]()
![]()
ਸੋ, ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਤੀ ਜਥੇ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦਾ ਰੋਹ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਾਰਨ ਫੁੱਟ ਪਿਆ। ਕਈ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਰੀ ਵੀ ਨਾਗਪੁਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੈ ਗਈ ਹੈ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰੀਆਂ ਭਰ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਮਹਾਕੁੰਭ ਨਹਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਖੌਤੀ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਿਰੋਪੇ ਲੈ ਰਿਹਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਥਾ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮੂੰਹ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।![]()
![]()
ਬਾਕੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਕਿ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮਾਂ ‘ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕੀਰਤਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਹਨ। ਪਰ ਸੰਗਤ ਰਾਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਰੋਹ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦਰਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ:![]()
![]()
ਵਿਚਿ ਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਵਰਤਦਾ ਬੁਝਹੁ ਸ਼ਬਦ ਵੀਚਾਰਿ ॥ (ਪੰਨਾ ੧੩੧੪)![]()
![]()
ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦੇ ਰੋਹ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ਼ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਹਨ ਕਿ:![]()
![]()
ਹਰਿ ਜੀਉ ਅਹੰਕਾਰ ਨ ਭਾਵਈ ਵੇਦ ਕੂਕਿ ਸੁਣਾਵਹਿ॥![]()
ਅਹੰਕਾਰਿ ਮੁਏ ਸੇ ਵਿਗਤੀ ਗਏ ਮਰਿ ਜਨਮਹਿ ਫਿਰਿ ਆਵਹਿ ॥੯॥ (ਪੰਨਾ ੧੦੮੯)![]()
![]()
ਭੁੱਲ ਚੁੱਕ ਦੀ ਖਿਮਾ,![]()
![]()
ਦਾਸਨਿ ਦਾਸ,![]()
ਜਸਜੀਤ ਸਿੰਘ![]()
[email protected]
ਖ਼ਾਲਸਾ ਪ੍ਰਗਟ ਦਿਵਸ ਅਤੇ 13 ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿਖੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਾਈ ਗਈ।![]()
![]()
ਵੈਸਾਖੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 1699 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮਹਾਰਾਜ ਵਲੋਂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਦੀਵ ਕਾਲੀਨ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਅੰਦਰ ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ ਗੁਰੂ ਸਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ![]()
![]()
ਇਸ ਦਿਹਾੜੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਥ ਨਾਮ-ਬਾਣੀ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਭਿਲ਼ਾਖੀ ਇਸ ਦਿਨ ਜਹਾਜ਼ੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਜੁਗ ਜੁਗ ਇਸ ਜੁਗਤ ਅੰਦਰ ਵਰਤਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ![]()
![]()
ਸੰਨ 1978 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮੇਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਨਕਲੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਗੁਰਬਚਨੇ ਵਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਇਕ ਜਲੂਸ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜਥੇ ਦੇ ਸਿੰਘ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬੇਅਦਬੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜਦੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਨਾਲ ਨਰਕਧਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਕੇ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਮੇਤ 13 ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਾਕੇ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।![]()
![]()
ਤਦੋਂ ਤੋਂ 13 ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਮਨਾਉਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ ਜੋ ਮੁੱਢ ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਅੰਦਰ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਲਗਾਉਂਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਅੱਜ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰੀ ਗਈ। ਸਿੰਘਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸਾਡੀਆਂ ਸਭਨਾਂ ਦੀਆਂ ਝੋਲੀਆਂ ਨਾਮ-ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਨ।
ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਵਲੋਂ SGPC ਨੂੰ ਸੋਂਪੇ ਗਏ ਵਿਚਾਰ।![]()
******************************![]()
ਜ਼ਾਹਰਾ-ਜ਼ਹੂਰ, ਹਾਜ਼ਰਾ-ਹਜ਼ੂਰ, ਸਰਬ ਕਲਾ ਭਰਪੂਰ ਚਵਰ ਛਤਰ ਤਖਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਾਗਤ ਜੋਤ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਬੇਅਦਬੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਨੂੰ ਜੋ ਪੰਥਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਇਕਤ੍ਰਤਾ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਚਾਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ।![]()
![]()
1. ਜਿਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਇਕੱਤਰਤਾ ਹੋਈ ਹੈ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਥ ਕੋਲ ਇਸਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। “ਏਕੁ ਪਿਤਾ ਏਕਸ ਕੇ ਹਮ ਬਾਰਿਕ ਤੂ ਮੇਰਾ ਗੁਰ ਹਾਈ ॥ ਸੁਣਿ ਮੀਤਾ ਜੀਉ ਹਮਾਰਾ ਬਲਿ ਬਲਿ ਜਾਸੀ ਹਰਿ ਦਰਸਨੁ ਦੇਹੁ ਦਿਖਾਈ ॥੧॥“ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਕਤ੍ਰਤਾ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਦਾ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਥ ਅਗਰ ਸਿਰ ਜੋੜ ਕੇ ਬੈਠੇਗਾ ਅਤੇ ਨਿਰਸੁਆਰਥ ਹੋ ਹਉਮੇ ਰਹਿਤ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਹੋਵੇਗੀ।![]()
![]()
2. ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਹੀ ਕਹੀ ਅਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੁਧਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਜੇਕਰ ਆਪਣੇ ਗੁਰਮੁਖ ਜਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇਉਂ ਬਚਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ “ਜੋ ਦਾਸ ਤੇਰੇ ਕੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ ਤਿਸੁ ਮਾਰਿ ਪਚਾਈ ॥“ ਤਾਂ ਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਜਾਂ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ?![]()
![]()
3. 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1978 ਦਾ ਦਿਨ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਉਹ ਖ਼ੂਨੀ ਦਿਨ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਕਲੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਘੋਰ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਬੇਅਦਬੀ ਰੋਕਣ ਜਾ ਰਹੇ ਜੱਥੇ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਛਤਰ-ਛਾਇਆ, ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਨਾਲ ਨਕਲੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗੋਲ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਥੇਦਾਰ ਜੀ ਸਮੇਤ 13 ਨਾਮ-ਬਾਣੀ ਦੇ ਰਸੀਏ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਜਾਮ ਪੀਤਾ। ਇਸ ਸਾਕੇ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਲੂੰਧਰ ਦਿੱਤੇ। ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਵਲੋਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗੁਰਬਚਨੇ ਦਾ ਸੋਧਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਕਲੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਬੱਬਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ।![]()
![]()
4. ਜੂਨ 1984 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੌਜ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਢਾਹ ਕੇ ਘੌਰ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ। ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭਾਈ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸੋਧਿਆ ।![]()
![]()
5. ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਿਰ ਫਿਰਿਆ ਬੰਦਾ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾ ਵਲੋਂ ਉਸਦਾ ਸੋਧਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੱਲ ਕੀ ਕਿ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵਿਧਾਨ ਤਾਂ ਇਹੋ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਰਿਆਇਤ ਨਹੀ।![]()
![]()
6. ਜਿਹੜੀ ਹਕੂਮਤ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਮਰਿਯਾਦਾ ਤੋਂ ਕੋਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਸਬੰਧੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸੰਸਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਦੁਨਿਆਵੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਲਝਾਉਣਾ ਪੰਥ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ।![]()
![]()
7. 'ਛਪਾਈ ਅਤੇ ਵੰਡ' ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਕ ਸੀਮਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਹੇਠ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਭਰਮ ਹੈ ।![]()
![]()
8. ਬੇਅਦਬੀ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨੀ ਨਾਕਾਮੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਨਾਹਾਂ 'ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।![]()
![]()
9. ਇਸ ਲਈ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥੇ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਮੋਜੂਦਾ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ।![]()
![]()
10. ਸੋ, ਖਾਲਸਾ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੋਧਣਾ-ਪ੍ਰਬੋਧਣਾ ਖ਼ਾਲਸਾ ਜੀ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਅੰਦਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਾਠ ਦੀ ਉਲ਼ੰਘਣਾ![]()
![]()
ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਮੁਕੱਦਸ ਅਸਥਾਨ ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਲੈਣ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿੱਚ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਾਸ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੇਗਾ। ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ। ਬੀਤੇ ਕੱਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ੧੪ ਚੇਤ, ਸੰਮਤ ੫੫੮ (੨੭ ਮਾਰਚ, ੨੦੨੬) ਨੂੰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਲੋਂ ਪੜ੍ਹੇ ਗਏ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਅੰਦਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ ‘ਨਾ’ ਅੱਖਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲੇ ਹੀ ਪਉੜੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤੁਕ ਦਾ ਸੰਪਟ ਵੀ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਾਠ ਅੰਦਰ ਸੰਪਟ ਲਾਉਣੇ ਗੁਰਮਤਿ ਅਨੁਸਾਰੀ ਨਹੀਂ। ਪਾਵਨ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸੀ:![]()
![]()
ਸਲੋਕ ਮਃ ੨ ॥![]()
ਅੰਧੇ ਕੈ ਰਾਹਿ ਦਸਿਐ ਅੰਧਾ ਹੋਇ ਸੁ ਜਾਇ ॥![]()
ਹੋਇ ਸੁਜਾਖਾ ਨਾਨਕਾ ਸੋ ਕਿਉ ਉਝੜਿ ਪਾਇ ॥![]()
ਅੰਧੇ ਏਹਿ ਨ ਆਖੀਅਨਿ ਜਿਨ ਮੁਖਿ ਲੋਇਣ ਨਾਹਿ ॥![]()
ਅੰਧੇ ਸੇਈ ਨਾਨਕਾ ਖਸਮਹੁ ਘੁਥੇ ਜਾਹਿ ॥੧॥ ![]()
ਮਃ ੨ ॥![]()
ਸਾਹਿਬਿ ਅੰਧਾ ਜੋ ਕੀਆ ਕਰੇ ਸੁਜਾਖਾ ਹੋਇ ॥![]()
ਜੇਹਾ ਜਾਣੈ ਤੇਹੋ ਵਰਤੈ ਜੇ ਸਉ ਆਖੈ ਕੋਇ ॥![]()
ਜਿਥੈ ਸੁ ਵਸਤੁ ਨ ਜਾਪਈ ਆਪੇ ਵਰਤਉ ਜਾਣਿ ॥![]()
ਨਾਨਕ ਗਾਹਕੁ ਕਿਉ ਲਏ ਸਕੈ ਨ ਵਸਤੁ ਪਛਾਣਿ ॥੨॥![]()
ਮਃ ੨ ॥![]()
ਸੋ ਕਿਉ ਅੰਧਾ ਆਖੀਐ ਜਿ ਹੁਕਮਹੁ ਅੰਧਾ ਹੋਇ ॥![]()
ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੁ ਨ ਬੁਝਈ ਅੰਧਾ ਕਹੀਐ ਸੋਇ ॥੩॥![]()
ਪਉੜੀ ॥![]()
ਕਾਇਆ ਅੰਦਰਿ ਗੜੁ ਕੋਟੁ ਹੈ ਸਭਿ ਦਿਸੰਤਰ ਦੇਸਾ ॥![]()
ਆਪੇ ਤਾੜੀ ਲਾਈਅਨੁ ਸਭ ਮਹਿ ਪਰਵੇਸਾ ॥![]()
ਆਪੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਸਾਜੀਅਨੁ ਆਪਿ ਗੁਪਤੁ ਰਖੇਸਾ ॥![]()
ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਸਚੁ ਪਰਗਟੀਏਸਾ ॥![]()
ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਸਚੋ ਸਚੁ ਹੈ ਗੁਰਿ ਸੋਝੀ ਪਾਈ ॥੧੬॥![]()
(ਪੰਨਾ ੯੫੪)![]()
![]()
“ਸੋ ਕਿਉ ਅੰਧਾ ਆਖੀਐ ਜਿ ਹੁਕਮਹੁ ਅੰਧਾ ਹੋਇ ॥“ ਵਾਲੀ ਤੁਕ ਅੰਦਰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ “ਅੰਧਾ ਨ ਹੋਇ” ਪਾਠ ਉਠਾਇਆ। ਵੇਖੋ ਚਿੱਤਰ ੧ ਜਾਂ ਸੁਣੋ ਵੀਡੀਓ। ਜਦ ਕਿ ਇਸ ਤੁਕ ਵਿੱਚ ‘ਨ’ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਪੰਕਤੀ ਦਾ ਭਾਵ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਜੀਅ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਅੰਦਰ ਹੀ ਨੇਤ੍ਰ-ਹੀਣ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ। ਅਗਲੀ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ “ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੁ ਨ ਬੁਝਈ ਅੰਧਾ ਕਹੀਐ ਸੋਇ ॥੩॥“ ਜੋ ਹੁਕਮੁ ਨਹੀ ਬੁੱਝਦਾ ਉਸਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਸਲੋਕ ਵਿੱਚ ਥੋੜੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ:![]()
![]()
“ਅੰਧੇ ਏਹਿ ਨ ਆਖੀਅਨਿ ਜਿਨ ਮੁਖਿ ਲੋਇਣ ਨਾਹਿ ॥![]()
ਅੰਧੇ ਸੇਈ ਨਾਨਕਾ ਖਸਮਹੁ ਘੁਥੇ ਜਾਹਿ ॥੧॥“ (ਪੰਨਾ ੯੫੪)![]()
![]()
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਨੇਤਰਹੀਣ ਗੁਰਸਿੱਖ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਬਲਕਿ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸ਼ਬਦ “ਸੂਰਮਾ” ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਸਿੰਘਣੀ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।![]()
![]()
ਦੂਜੀ ਗੱਲ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ੨੨ ਵਾਰਾਂ ਦਰਜ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰਾਂ ਰਾਗ ਰਾਮਕਲੀ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਗ ਰਾਮਕਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਿਸਦੀਆਂ ੨੧ ਪਉੜੀਆਂ ਸਲੋਕਾਂ ਸਹਿਤ ਦਰਜ਼ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਪਉੜੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਾਉ ਦੀ ਤੁਕ ਆਉਂਦੀ “ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ਤੂ ਸਚੀ ਨਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥“ ਪਰ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਵੀਹ ਪਉੜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਹਾਉ ਦੀ ਤੁਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਾਲੀ ੧੬ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਹਾਉ ਦੀ ਤੁੱਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਮਲੋ ਜ਼ੋਰੀ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਪਉੜੀ ਦੀ ਰਹਾਉ ਵਾਲੀ ਤੁਕ ਦਾ ਸੰਪਟ ੧੬ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਕਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵੇਖੋ ਚਿੱਤਰ ੨ ਜਾਂ ਸੁਣੋ ਵੀਡੀਓ। ![]()
![]()
ਸਵਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਰਹਾਉ ਵਾਲੀ ਤੁਕ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਪਉੜੀਆਂ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਤੇ ਕੀ ਇਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਿਆਣੇ ਹਨ? ਜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਲਾ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ੧੨ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਦੇ ਸਲੋਕ ੨, ੩, ੪, ੫, ੬ ਵਿੱਚ “ਪਰਮ ਤੰਤ ਮਹਿ ਰੇਖ ਨ ਰੂਪੁ” ਵਾਲੀ ਤੁਕ ਹਰੇਕ ਸਲੋਕ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ੧੬ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਨਾਲ ਰਹਾਉ ਦੀ ਤੁਕ ਪੁਰਾਤਨ ਸਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਜਿਥੋਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਛਾਪੇ ਵਾਲੇ ਸਰੂਪਾਂ ਜਾਂ ਜਿਹੜੇ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਸਰੂਪ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁਰਤਾਨ ਸਰੂਪ ਜੋ ਕਿ ੧੮ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਸਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਵੀ ਹਨ। ਮੁੰਦਾਵਣੀ ਦਾ ਮੰਗਲ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ੧੬ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਨਾਲ ਰਹਾਉ ਦੀ ਤੁਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ![]()
![]()
ਜੇਕਰ ਰਹਾਉ ਦੀ ਤੁਕ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਰੇਕ ਪਉੜੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੁੰਦਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਲਿਖੀ ਹੁੰਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਇਸੇ ਵਾਰ ਦੀ ੧੨ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਦੇ ਸਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸੰਕੇਤ ਰਹਾਉ ਦੀ ਤੁਕ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਜਦ ਕਿ ਇਸਤਰਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਵਨ ਅੱਖਰੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਬੇਨਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ:![]()
![]()
ਪੂਰੇ ਕਾ ਕੀਆ ਸਭ ਕਿਛੁ ਪੂਰਾ ਘਟਿ ਵਧਿ ਕਿਛੁ ਨਾਹੀ ॥ (ਪੰਨਾ ੧੪੧੨)![]()
![]()
ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧ-ਘਾਟ ਕਰਨੀ ਮਨਮੱਤ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਔਰ ਇਹ ਮਨਮੱਤ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਹੋਣੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਸੰਗਤ ਸੁਚੇਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤਿਆਰ ਬਰ ਤਿਆਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਗੁਰ-ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬਖਸ਼ਣ। ![]()
![]()
ਭੁੱਲ ਚੁੱਕ ਦੀ ਖਿਮਾ।![]()
![]()
ਦਾਸਨਿ ਦਾਸ,![]()
ਜਸਜੀਤ ਸਿੰਘ![]()
[email protected]
🌸🌺🌹🌷🏵️🌷🌹🌺🌸![]()
ਮਾਹਾ ਮਾਹ ਮੁਮਾਰਖੀ ਚੜਿਆ ਸਦਾ ਬਸੰਤੁ ॥![]()
ਪਰਫੜੁ ਚਿਤ ਸਮਾਲਿ ਸੋਇ ਸਦਾ ਸਦਾ ਗੋਬਿੰਦੁ ॥੧॥![]()
🌸🌺🌹🌷🏵️🌷🌹🌺🌸![]()
੧ ਚੇਤ — March 14![]()
• ਅਰੰਭ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ੫੫੮![]()
• ਗੁਰਗੱਦੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ![]()
ਖ਼ਾਲਸਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਬਾਰਹਮਾਹ (ਸਾਲ) ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੇ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਦੀ ਤਤਪਰਤਾ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਜੀ।![]()
💐💐💐💐💐💐💐![]()
ਕਿਰਤਿ ਕਰਮ ਕੇ ਵੀਛੁੜੇ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੇਲਹੁ ਰਾਮ ॥ ਚਾਰਿ ਕੁੰਟ ਦਹ ਦਿਸ ਭ੍ਰਮੇ ਥਕਿ ਆਏ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਸਾਮ ॥ ਧੇਨੁ ਦੁਧੈ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕਿਤੈ ਨ ਆਵੈ ਕਾਮ ॥ ਜਲ ਬਿਨੁ ਸਾਖ ਕੁਮਲਾਵਤੀ ਉਪਜਹਿ ਨਾਹੀ ਦਾਮ ॥ ਹਰਿ ਨਾਹ ਨ ਮਿਲੀਐ ਸਾਜਨੈ ਕਤ ਪਾਈਐ ਬਿਸਰਾਮ ॥ ਜਿਤੁ ਘਰਿ ਹਰਿ ਕੰਤੁ ਨ ਪ੍ਰਗਟਈ ਭਠਿ ਨਗਰ ਸੇ ਗ੍ਰਾਮ ॥ ਸ੍ਰਬ ਸੀਗਾਰ ਤੰਬੋਲ ਰਸ ਸਣੁ ਦੇਹੀ ਸਭ ਖਾਮ ॥ ਪ੍ਰਭ ਸੁਆਮੀ ਕੰਤ ਵਿਹੂਣੀਆ ਮੀਤ ਸਜਣ ਸਭਿ ਜਾਮ ॥ ਨਾਨਕ ਕੀ ਬੇਨੰਤੀਆ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਦੀਜੈ ਨਾਮੁ ॥ ਹਰਿ ਮੇਲਹੁ ਸੁਆਮੀ ਸੰਗਿ ਪ੍ਰਭ ਜਿਸ ਕਾ ਨਿਹਚਲ ਧਾਮ ॥੧॥![]()
💐💐💐💐💐💐💐💐![]()
ਖ਼ਾਲਸਾ ਜੰਤਰੀ download ਕਰਨ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਜੀ।![]()
khalsaspirit.com/calendar/
ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਤਨ ਗੁਰਸਿੱਖ ਜੋ ਕਿ ਨਾਮ ਰਸੀਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋਤਿ ਵਿਗਾਸੀ ਹੋ ਨਿਬੜੇ। ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਗੁਰਮਤਿ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗ ਲੱਗੀ। ਜਿਥੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਨਾਮ ਅਭਿਆਸ ਕਮਾਈ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਥੇ ਹੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਗੁਰਮੰਤਰ ਦੀ ਖੁੱਲ ਖੇਡ ਵਰਤਾਉਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਨਾਮ ਗੁਰਮੰਤਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਗੁੱਝਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਗੁਪਤੋਂ ਹੀ ਜਪਣਾ ਫਲੀਭੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ![]()
![]()
ਨਵੀਨ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥੇ ਅੰਦਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕੀਰਤਨ ਦੌਰਾਨ 'ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਧੁਨੀ ਲਾਉਣਾ ਦੇਖਾ ਦੇਖੀ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਗੁਰਮਤਿ ਰਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਵੀ ਆਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕਰਮ, ਨਾਮ ਗੁਰਮੰਤਰ ਦੀ ਖੁੱਲ ਖੇਡ ਵਰਤਾਉਣੀ। ਪੁਰਤਾਨ ਗੁਰਸਿੱਖ ਇਸ ਤਰ੍ਰਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਕਈ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਣਸੁਣੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਡਿੱਗੇ ਉਹ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਛੁਪਿਆ ਨਹੀਂ। ਨਵੀਨ ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।![]()
![]()
ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥੇ ਦੇ ਕੀਰਤਨੀਏ, ਅਖੰਡ ਪਾਠੀ, ਬੀਬੀ ਸੰਤ ਕੌਰ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਦੌਰਾਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਧੁਨੀ ਲਾਉਣ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣਾ ਤਰਜ਼ਬਾ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਅੱਗੇ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚਾਹੀਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਵੀ ਸੇਧ ਲਈਏ ਪਰ ਸੁਨਣ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਸੇਧਣ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਭਲੀ ਕਰਨ ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ![]()
![]()
ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਫੌਜਾਂ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਪੁਰਾਤਨ ਸਿੰਘਾ ਸਟੇਜਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਅੱਜ ਵਾਂਗ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਪਦੇ। ਘੰਟਿਆਂ, ਦਿਨਾਂ ਬੱਧੀ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਨਾਮ ਕਮਾਈਆਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਖੀ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹੈ। ਨੋਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਕੀ ਕੋਈ ਘੱਟ ਸੂਰਬੀਰ ਸਨ। ਗੁਰਦੇਵ ਪਿਤਾ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਵੀ ਰਹੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਵੇਖਿਆਂ ਤਾਂ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਕਮਾਈਆਂ ਅੰਦਰ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਤਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ੨੦ ਸਾਲ ਤੋਂ ਉਪਰ ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹੇ। ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਕੌਤਕ ਕੀ ਵਰਤੇ ਇਹ ਜੱਗ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈਣੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਤੋਂ?![]()
![]()
ਗੁਰਬਾਣੀ ਕੀਰਤਨ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅੰਦਰੋਂ ਸਿਮਰਨ ਚੱਲ ਪਵੇ ਤਾਂ ਚੱਲ ਪਵੇ। ਉਹ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਐਸਾ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ, ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਾਂਗ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਖੈਰ! ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਇਹੋ ਹੀ ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਬੀਬੀ ਜੀ ਵਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਵਿਚਾਰ 'ਤੇ ਗੌਰ ਕਰ ਸਕੀਏ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸਾਨੂੰ ਨਾਮ ਕਮਾਈਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਖਸ਼ਣ।
ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਬਾਦਲ ਦਲ।![]()
![]()
ਮਿਤੀ ੫-੧-੨੦੨੬ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਲੈਟਰ ਹੈੱਡ ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ ਪੱਤਰ ਨੰਬਰ ਅ:੩/੨੬/੫੬੧ ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ, ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੂੰ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦੋਸ਼ ਗੁਰੂ ਕੀ ਗੋਲਕ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਕਰਨਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ![]()
![]()
ਇਹ ਪੱਤਰ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਸਵੈ ਵਿਰੋਧੀ ਵੀ ਹੈ ਉਥੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਦਲ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਆਸੀ ਹੱਥ ਕੰਡਾ ਹੈ ਜਿਸਤੋ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।![]()
![]()
ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਉਪਰ ਪੇਸ਼ੀ ਕੇਵਲ ਗੁਰੂ ਵਾਲੇ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਿੱਖ ਦੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵ ਕਿ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਲਈ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਗੈਰ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਗੈਰ ਸਿੱਖਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ। ![]()
![]()
ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨਾ ਤਾਂ ਅ੍ਰੰਮਿਤਧਾਰੀ ਸੀ ਜਾਂ ਹੈ ਔਰ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਕੇਸਾਧਾਰੀ ਸਿੱਖ। ਉਹ ਤਾਂ ਸਿਰ ਗੁੰਮ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਤਿਤ ਹੋ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਫ਼ਸੀਲ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ![]()
![]()
ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਕੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਕੱਤਰੇਤ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਬਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹਾਸੋ ਹੀਣੀ ਸਥਿਤੀ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਹੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਨਿਆਏ ਤੋਂ ਉੱਠ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਫੇਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਵੈ-ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵਕਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਢਾਹ ਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ।![]()
![]()
ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਜੋ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੇ ਲੋੜ ਵੀ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਤਾੜਨਾ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਨੂੰ ਐਕਸ਼ਨ ਲੈਣ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਭਲਾ ਇਹ ਕੀ ਗੱਲ ਬਣੀ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਬੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਤੂੰ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿਖੇ ਆ ਜਾ। ਉਥੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਧੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾ ਰਹੇ ਹਨ? ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਕੱਤਰੇਤ ਪਤਿਤਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਇਹ ਸਕੱਤਰੇਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਹੈ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ![]()
![]()
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਵੀ ਆਉਣਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਸਾਡਾ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਸਿਰ ਗੁੰਮ ਨੂੰ ਮਹਾਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ? ਉਹ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਬੰਦਾ ਉੱਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ! ਅੰਤ ਨੂੰ ਇਸਤੋਂ ਲ਼ਾਭ ਬਦਲ ਦਲ਼ ਲਵੇਗਾ ਜਾਂ ਆਮ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ। ਗੱਲ ਕੀ ਕਿ ਸਾਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੇੜ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਦਾ ਨਾਸ਼। ਮਰਯਾਦਾ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।![]()
![]()
328 ਸਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਖਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਰਾਹੀ ਕਸੂਤਾ ਫਸਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੇ ਇਹ ਪੱਤਾ ਖੇਡਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੌਮ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਵਰਤ ਕੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਣ। ਕਸੂਤੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਘੌਰ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ![]()
![]()
ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਸੁਚੇਤ ਰਹੇ! ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਮ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਐਵੇਂ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਨਾ ਹੋਈਏ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਅਗਰ ਸਿੱਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਸਿੱਧਾ ਸਿੱਝ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਾਦਲਾਂ ਵਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾਏ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ? ਪਰ ਹੁਣ ਬਾਦਲ ਦਲ ਦੀ ਲੂੰਬੜ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਈ ਨਾ ਹੋ ਜਾਇਓ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਤਹਾਨੂੰ ਕੋਸੇਗਾ ਹੀ। ਬਾਦਲ ਦਲ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਫਿਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦਾ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।![]()
![]()
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਤਿਆਰ ਬਰ ਤਿਆਰ ਖ਼ਾਲਸੇ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਬਖਸ਼ਣ।![]()
![]()
ਭੁੱਲ ਚੁੱਕ ਦੀ ਖਿਮਾ,![]()
![]()
ਦਾਸਨਿ ਦਾਸ![]()
ਜਸਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥਾ ਅਤੇ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ![]()
![]()
ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਅਪਣਾ ਕੈਲੰਡਰ ਜੋ ਕਿ “ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ” ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਦਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ 1999 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ ਪਰ ਕੁੱਝ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕਰਕੇ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਲੋਂ ਸੰਨ 2003 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਨਵਰੀ 2003 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੋਇੰਮਸੇਵਕ ਸੰਘ aka ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਲ ਮੁਖੀ ਕੇ. ਐੱਸ. ਸ਼ੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿਰੁੱਧ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਨੇ ਗੱਜ ਵੱਜ ਕੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਇਸ ਕੈਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਮਨਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਪੰਡਤਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਕੈਲੰਡਰ ਬਣਵਾਉਣ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਨਿਜ਼ਾਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਸੰਨ 1978 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਾਕੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਚੱਲਿਆ ਜਿਸਦੇ ਜ਼ਖਮ ਅਜੇ ਵੀ ਅੱਲੇ ਪਏ ਸਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕੈਲੰਡਰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਤਾਰੀਖਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਨੂੰ ਮੰਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁੱਝ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕੇ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਅੰਦਰ ਘੁਸਪੈਠ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਹੀਲੇ ਵਰਤ ਕੇ ਕੁੱਝ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਰਗਲਾ ਕੇ ਸੋਧਾਂ ਦੇ ਬਹਾਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਇਆ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਭਾਈ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਧੁੰਮਾ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਲੰਡਰ ਬਾਰੇ ਊੜਾ ਐੜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਮੈਂਬਰਾਂ ਭਾਈ ਧੁੰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਮੱਕੜ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਕੈਲੰਡਰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਹੱਥ ਠੋਕਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਆਪ ਜੀ ਜਾਣਦੇ ਹੀ ਹੋ।![]()
![]()
ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਦੇ ਕੁੱਝ ਅਜੋਕੇ ਵੀਰ ਵੀ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਦੇ ਅਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਨੂੰ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸੁਦੀ ਵਦੀ ਵਾਲਾ ਗੁਰਪੁਰਬ ਮਨਾਉਂਦੇ ਸਨ ਇਤਿਆਦਿ। ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਕੋਲ਼ ਰਾਜ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵੀ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ out of box ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਕੁੱਝ ਸੋਚ ਸਕੇ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੇਕਰ ਦੋ ਕੈਲੰਡਰ ਚਲ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਕੇਵਲ ਸੁਦੀ ਵਦੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਸ ਕੇ ਕੇਵਲ ਸੁਦੀ ਵਦੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਜਾਂ ਲਿਖਦੇ ਫਿਰ ਗੱਲ ਮੰਨਣਯੋਗ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਝਟਕਾ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਵਿਚਾਰਧਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਝਟਕਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਮਾਸ ਅਹਾਰ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਹੈ। ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥਾ ਵੀ ਇਸਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸੁਦੀਆਂ ਵਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਨਿਰਮੂਲ ਹੈ। ਹਾਂ, ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਦੇ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਸਿੰਘ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲ਼ੰਡਰ ਜਦੋਂ 1990ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਇਸਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਿੰ: ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤਾਂ ਸਗੋਂ 1993 ਵਿਚ ਸਰਦਾਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਲਕੱਤਾ ਪਾਸ ਲੈ ਕੇ ਗਏ। ਪ੍ਰਿੰ: ਗੁਰਮੱਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ:![]()
![]()
“ਸ. ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ 1993 ਦੀ ਇਕ ਸਰਦ ਰੁੱਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਸਿੱਖ ਰੈਫਰੈਂਸ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਜੰਤਰੀ [ਸੰਨ 1469, (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਰ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ) ਤੋਂ ਸੰਨ 2000 ਤਕ] ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਅਣਥਕ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਉੱਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਲਕੱਤਾ ਪਾਸ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਪਾਸ ਵਿਚਾਰਨ ਲਈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।“ ਉਹਨਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲੇਖ ਇਸ ਲਿੰਕ ਤੇ ਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।![]()
www.facebook.com/share/p/1FfyshsCjh/![]()
![]()
ਇਥੋ ਤੱਕ ਕਿ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਾਸਿਕ ਪੱਤਰ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਢੰਕਾ ਵਜਾਉਂਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ 1999 ਵਿੱਚ ਹੀ ਛਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥੇ ਨੇ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਲੋਂ 2003 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਵੇਖੋ ‘ਸੂਰਾ’ ਜਨਵਰੀ 1999 ਅੰਕ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ। ![]()
![]()
ਸਾਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ ਇਹ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ ਜੀ।![]()
![]()
ਭੁੱਲ ਚੁੱਕ ਦੀ ਖਿਮਾ,![]()
ਦਾਸਨਿ ਦਾਸ![]()
ਜਸਜੀਤ ਸਿੰਘ![]()
ਨਿਊ ਜਰਸੀ![]()
[email protected]
ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜੱਥੇ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਗੁਰਸਿੱਖ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਟਿਆਲਾ ਵਲੋਂ ਮਾਸਿਕ ਪੱਤਰ 'ਆਤਮ ਰੰਗ' ਦੇ ਮਈ ੨੦੦੩ ਅੰਕ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ :-![]()
![]()
———————————————————————— ![]()
![]()
ਸੰਪਾਦਕੀ![]()
![]()
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ ਆਪਣੇ 29 ਮਾਰਚ 2003 ਦੇ ਜਨਰਲ ਇਜਲਾਸ ਵਿਚ ਸ. ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ । ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਸਮੂਹ ਪੰਥਕ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ ਵੈਸਾਖੀ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਅਵਸਰ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ। ਇਸ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 2003 ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਸਮੁੱਚੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ (ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼) ਵਿਖੇ ਇਕ-ਸਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੈਲੰਡਰ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 31 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵੇਰਵੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਛਾਪ ਕੇ ਵੰਡਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਮੋਟੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ – ਚੇਤ, ਵੈਸਾਖ, ਜੇਠ, ਹਾੜ ਅਤੇ ਸਾਵਣ, ਇਕੱਤੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਮਗਰਲੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ, ਤੀਹ ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮਿਥੇ ਗਏ ਹਨ। ਲੀਪ ਸਾਲ ਜਦੋਂ ਚੌਥੇ ਸਾਲ ਆਏਗਾ ਤਾਂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਮਹੀਨੇ – ਫੱਗਣ ਦੇ 31 ਦਿਨ ਕਰ ਲਏ ਜਾਣਗੇ।![]()
![]()
ਇਸ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਆਰੰਭ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਸੰਨ 1978 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਐਡਮੈਂਟਨ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਜਿਥੇ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। (ਪੁਰੇਵਾਲ, ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ ਲਾਗੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਹੈ)* ਸ. ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ 1993 ਦੀ ਇਕ ਸਰਦ ਰੁੱਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਸਿੱਖ ਰੈਫਰੈਂਸ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਜੰਤਰੀ [ਸੰਨ 1469, (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਰ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ) ਤੋਂ ਸੰਨ 2000 ਤਕ] ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਅਣਥਕ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਉੱਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਲਕੱਤਾ ਪਾਸ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਪਾਸ ਵਿਚਾਰਨ ਲਈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।![]()
![]()
ਸ. ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਵਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਵਿਚ ਆਏ ਸਾਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਫੁਰਨਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੀ ਈਸਾ ਸੰਨ ਵਾਂਗ ਸਿੱਖ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿਚ ਉਪਰੋਕਤ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਨਿਸਚਿਤ (fixed) ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ? ਫਿਰ ਉਸ ਉਪਰ ਆਪ ਨੇ ਖੋਜ ਆਰੰਭੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਚੰਦਰਮਾ ਆਧਾਰਿਤ (ਵਦੀ ਅਤੇ ਸੁਦੀ ਥਿਤਾਂ) ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਾਲ 354 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਸੁਰਜੀ ਕੈਲੰਡਰ 365 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹਰ ਤੀਜੇ ਸਾਲ 33 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਪੈ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਚੰਦਰ-ਸਾਲ ਦਾ ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ 12 ਦੀ ਥਾਂ 13 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੂ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਜੋਤਸ਼ੀ ਲੋਗ ਮਲ-ਮਾਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਲ-ਮਾਸ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਭੀ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਹੋ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਤੀਆਂ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਥੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਮਲ-ਮਾਸ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ ? ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮਲ-ਮਾਸ ਨੂੰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਰੇਵਾਲ ਜੀ ਦੀ ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ ਵੈਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਿੱਖ-ਜਗਤ ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ ਦੇ ਚੰਦਰ ਸਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 1100 ਸਾਲਾਂ ਮਗਰੋਂ ਵੈਸਾਖੀ ਮਈ ਵਿਚ ਆਏਗੀ ਅਤੇ 13000 ਸਾਲਾਂ ਮਗਰੋਂ ਵੈਸਾਖੀ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿਚ ਆਏਗੀ। ਜੇ ਵੈਸਾਖੀ 6 ਮਹੀਨੇ ਅੱਗੇ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਏਗਾ ? ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਬੜੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਉਜਾਗਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।![]()
![]()
ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਹਿਜਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ ਭੀ ਰਾਜਾ ਬਿਕਰਮਾਦਿੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੰਦਰ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਤਿੱਥਾਂ ਪੰਚਮੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੇਂਡੂ ਜਨਤਾ ਦੇ ਦਿਲੋ-ਦਿਮਾਗ਼ ਉਪਰ ਛਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੰਚਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਈ ਥਾਈਂ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਮੇਲੇ ਹੁਣ ਤਾਈਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਹਟਾ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਸਗੋਂ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਨ ਵੈਸਾਖੀ ਸੰਨ 1469 ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਗੋਂ ਸ. ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਮੂਹ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਧਾਈ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹਨ। 1993 ਤੋਂ 2003 ਤਕ 10 ਸਾਲ ਹੋਰ ਲੱਗੇ ਇਸ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ ਘੋਖ ਪੜਤਾਲ ਕੇ ਪੰਥ ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ। ਪਰ ਕੋਈ ਦੇਰ ਆਇਆ ਪਰ ਠੀਕ ਆਇਆ।![]()
![]()
ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਹੀ ਹਿੰਦੂ ਸਮਝਦੀ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਬੋਹਿਥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰ-ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਕਰ ਕੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਲੜ ਲਾਇਆ। ਇਉਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਸਰੂਪ, ਵਿਲੱਖਣ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ, ਵਿਲੱਖਣ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੇ ਬਹੁ-ਦੇਵ ਪੂਜ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ ਇਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਵਿਚ ਜੋੜਿਆ। ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਇਕ ਸੇਵਕ ਸ. ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ (ਸਿੱਖ ਕੈਲੰਡਰ) ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਤੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਅੱਡ ਕਰਨ ਦੀ ਜੁਗਤ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਤਾਂ ਸਦਾ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਅਗਵਾਈ ਸਦਾ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰ ਚੱਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।![]()
——————————————————————![]()
*ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਲੇਖ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਭੁਲੇਖਾ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਪੁਰੇਵਾਲ ਜੀ ਦਾ ਪਿੰਡ ਸ਼ੰਕਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤਹਿਸੀਲ ਨਕੋਦਰ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
🌸🌺🌹🌷🏵️🌷🌹🌺🌸🌺🌹🌷🏵️🌷🌹🌺🌸![]()
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੇ 23 ਪੋਹ* ਨੂੰ ਆ ਰਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਦੀ ਲੱਖ-ਲੱਖ ਵਧਾਈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਭਨਾਂ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ-ਬਾਣੀ ਦੀ ਰਹਿਤ-ਰਹਿਣੀ 'ਚ ਪ੍ਰਪੱਕਤਾ ਬਖਸ਼ਣ। ![]()
🌸🌺🌹🌷🏵️🌷🌹🌺🌸🌺🌹🌷🏵️🌷🌹🌺🌸![]()
(*ਮੂਲ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਲੋਂ 2003 ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ)
This content isn’t available right now
When this happens, it's usually because the owner only shared it with a small group of people, changed who can see it or it's been deleted.
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੇਂਦਰ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣਾ –![]()
![]()
ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਲੰਘੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਮੰਗਿਆ ਸੀ। Bhakra Beas Management Board (BBMB) ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਵਖ਼ਤ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਖਿਲਾਫ਼ ਚੰਗਾ ਸਟੈਂਡ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਭੇਜ BBMB ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲਾ ਸਦਉਪਯੋਗ ਹੋਵੇ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਖੈਰ! ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਚਲਦੇ ਵਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਡਟਵਾਂ ਵਿਰੋਧ ਸੀ। ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਸੀ। ਮਾਮਲਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵੀ ਗਿਆ। ![]()
![]()
ਹਰਿਆਣੇ ਵਿੱਚ ਬੀ ਜੀ ਪੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਬੀ ਜੀ ਪੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਰਿਆਣੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਨਾ ਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਰਵਈਏ ਕਰਕੇ ਉਦੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਪਰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਇਹਨਾ ਕੋਲ ਸਨ ਕਿ ਐਂਤਕੀ ਮਾਨਸੂਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਮਾਮਲਾ ਮੀਂਹਾਂ ਦੇ ਮੋਸਮ ਤੱਕ ਰੋਕ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਡੈਮਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਉੱਚਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਡੈਮਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਇਕਦਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਡਬੋਣ ਦਾ ਯਤਨ ਸੀ ਪਰ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਸਹੀ ਨਹੀ ਜਾਪਦੀ ਕਿਉਕਿ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ Indus ਦਰਿਆ ਵੱਧ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਅਸਲ ਕਹਾਣੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣਾ ਹੈ। ਜਮੀਨਾ ਬੰਜਰ ਕਰਨੀਆਂ, ਕਿਸਾਨੀ ਖਤਮ ਕਰਨੀ ਆਦਿ। ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਨ ਦਾ ਬੀਮਾਰ ਹੋਣਾ ਐਂਵੇ ਬਰਸਾਤੀ ਬੁਖਾਰ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ। ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਚਾਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋਹਰੀ ਮਾਰ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੜਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚਨ ਲਈ ਪੁਖਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋ ਬਦਨਾਮੀ ਖੱਟੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਅਤੇ ਕੰਢੀ ਇਲ਼ਾਕਿਆ ਨੂੰ ਡਬੋ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੀ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੀ ਡੁੱਬਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।![]()
![]()
ਰਹੀ ਗੱਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਾਂ ਇਹ ਵਸਦਾ ਹੀ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਾਇਆਂ ਨੂੰ ਨਿਤ ਮੁਹਿੰਮਾਂ। ਪੰਜਾਬ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਉਜੜਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖੜੇ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਾਇਆਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟਰੈਕਰ ਟ੍ਰਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਥੇ ਹੀ ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਇਮਦਾਦ ਲਈ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਾਉਂਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।![]()
![]()
ਧੰਨ ਨਾਨਕ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਕਮਾਈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚਲਾਏ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਹਲਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਸਦੀਵ ਕਾਲੀਨ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁਟਿਲ ਨੀਤੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਖੁਸਮੁਖਤਿਆਰੀ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਪੁਲਾਂਗ ਪੱਟਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ![]()
![]()
ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਨੇ ਅਵੱਸ਼ਯ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਹੈ। ![]()
![]()
ਭੁੱਲ ਚੁੱਕ ਦੀ ਖਿਮਾ,![]()
ਦਾਸਿਨ ਦਾਸ ![]()
![]()
ਜਸਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਗੁਰਸਿੱਖ ਵਲੋਂ ਤੱਥਾਂ ਸਹਿਤ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰੀ ਬੀੜ ਦਾ ਸੱਚ ਸੰਗਤ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਥਕ ਵਿਦਵਾਨ ਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਬੀੜ ਨਹੀਂ। ![]()
![]()
ਸੰਤ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬੀੜ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਹਨ ।![]()
![]()
Copyright Disclaimer Under Section 107 of the Copyright Act 1976, allowance is made for "fair use" for purposes such as criticism, comment, news reporting, teaching, scholarship, and research. Fair use is a use permitted by copyright statute that might otherwise be infringing. Non-profit, educational or personal use tips the balance in favour of fair use.
Photosਸਾਕਾ ਵੈਸਾਖੀ 1978 ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ –![]()
![]()
ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਕਮਾਈ ਵਿਚ ਰੰਗ ਰੰਗੜੇ, ਨਾਮ-ਬਾਣੀ ਦੀ ਛਹਿਬਰਾਂ ਮਾਣਦੇ, ਕਹਿਣੀ ਕਰਨੀ ਦੇ ਸੂਰੇ, ਪੰਥ ਤੋਂ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਤੱਤਪਰ, ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਮਜਲੂਮ ਦੇ ਮਸੀਹੇ, 20ਵੀਂ ਸਦੀਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਿਡਰ ਸੂਰੇ ਜੱਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਨਾ ਸਹਾਰਦੇ ਹੋਏ ਵੈਸਾਖੀ 1978 ਨੂੰ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਚਲ ਰਹੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚੋਂ ਉਠ ਕੇ ਗਏ ਸਮੂਹ 13 ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਵਿਸਾਖੀ ਤੇ ਪ੍ਰਣ ਕਰੀਏ ਕਿ ਨਾਮ-ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਰਹਿਤ-ਰਹਿਣੀ ਦੀਆਂ ਅਟੁੱਟ ਕਮਾਈਆਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵੀ ਤੱਤਪਰ ਹੋਈਏ। ਤਾਂ ਕਿ ਵਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਝ ਕੇ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਹਲੇਮੀ ਰਾਜ ਲਿਅਉਣ ‘ਚ ਅਸੀਂ ਵੀ ਕਿਣਕਾ ਮਾਤਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕੀਏ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰ ਲਈਏ ਕਿ ਨਾਨਕ ਦਸਮੇਸ਼ ਜੀ ਅਗਰ ਕੋਈ ਪੰਥ ਵਾਸਤੇ ਸੇਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਹੁਕਮੀ ਰਹਿਣੀ ਬਹਿਣੀ ਅਤੇ ਕਹਿਣੀ ਕਰਨੀ ਦੇ ਸੂਰਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲੈਦੇਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਥਾਪੜਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਰਦਾਸੇ ਉਪਰੰਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੀ ਹਰ ਮੈਦਾਨ ਫਤਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 13 ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਹੀ ਅਜੋਕੇ ਸਿੰਘ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਤੇ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਚੱਜ ਸਿਖਾਇਆ। ਆਉ ਜਿਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਖਾਤਰ 13 ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਪੂਰਨੇ ਪਾਏ, ਓਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਗੁਰੂ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਈਏ।
ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰੀ ਬੀੜ ਦਾ ਸੱਚ!![]()
![]()
ਇਸ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰੀ ਬੀੜ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਟੀਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੀੜ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੱਚੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੀਰਾਬਾਈ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਆਦਿ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅੰਦਰ ਆਏ “ਗੁਰਪਰਸਾਦਿ” ਸ਼ਬਦ ਆਦਿ-ਮੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ “ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ” ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤਤਕਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ “ਸੋ ਪੁਰਖੁ” ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਹਨ। ![]()
![]()
ਸਿਰਫ ਰਾਗਮਾਲਾ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਆਖਣ ਲਈ ਇਸ ਬੀੜ ਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉੱਦਮ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੈ। ![]()
![]()
ਦਾਸਨਿ ਦਾਸ, ਜਸਜੀਤ ਸਿੰਘ![]()
![]()
Kartarpuri Birh – Debunking myths
www.youtube.com
ਕਰਤਾਰਪੁਰੀ ਬੀੜ ਬਾਰੇ ਭ੍ਰਮ ਤੇ ਮਿਥਿ ਕਾ ਚਾਨਣ।Sources:1) Kartarpuri Birh 2) Gurbani Path Darpan, Sant Gurbachan Singh Jee3) Gatha Sri Aad Gr…